Geen commentaar

Vroeger las je het nieuws in de krant of hoorde je in de buurtsuper wat er gaande was. Tegenwoordig hebben we iedere minuut van de dag inzage in wat er om ons heen gebeurt. Naast de (objectieve) berichtgeving van gebeurtenissen en feiten, zorgen de verschillende online kanalen en media voor de nodige commentaren.

Deskundig
Zo kregen we er door de corona pandemie miljoenen zelfbenoemde virologen, epidemiologen, artsen en politica bij. Heel het land wil een toelichting geven op de maatregelen, de manier van communiceren, hoogtes van steunpakketten en meer. Dankzij de sociale media kunnen al deze ‘deskundigen’ hun commentaren delen met de wereld. En ook weer rekenen op de nodige reacties op hun eigen commentaren. Zo ontstaan er een soort van gesprekken. Vaak zijn het geen échte gesprekken. Het gaat meer om elkaar de huid vol schelden, elkaar de vliegen afvangen of domweg inhoudsloos roepen wat je vindt.

Media
Met een beetje ‘geluk’ gaat een commentaar viral. Via de sociale media of zelfs dankzij landelijke nieuwskanalen die het oppikken. Of je nu blij moet zijn met een filmpje van jezelf op Dumpert, dat weet ik niet. Maar hé; je wordt gezien en gehoord! Ook journalisten nemen graag de commentaren van deskundigen en ‘het gewone volk’ mee in hun berichtgeving.

Smeuïg
Zo maakt de buurvrouw die vertelt over de voor brandstichting opgepakte buurman het verhaal net iets smeuïger wanneer zij zegt dat het een ‘vreemde man was’, die zich ‘opvallend gedroeg’ en dat ‘dit wel te verwachten was’. Maar ja, niemand doet iets… bladiebladiebla…. Met die persoonlijke (en allesbehalve objectieve) informatie is het verhaal natuurlijk een stuk aantrekkelijker om te lezen. Én om er weer commentaar op te geven.

Privacy
Voor professionals zoals politie, overheid, zorginstellingen, woningcorporaties, scholen en meer is het tegelijkertijd in veel situaties onmogelijk om inhoudelijk commentaar te geven. De privacywetgeving (AVG) of een lopend onderzoek beperken het delen van informatie over personen en situaties enorm. En terecht! Het is niet aan deze organisaties/professionals om te vertellen over een eventueel dossier dat zij hebben van iemand. Of het nu gaat om zorgmeldingen, om overlast of over het psychisch welzijn van iemand; het is niet iets wat deze organisaties zomaar mogen delen.

Op straat
Toch komt veel persoonlijke informatie wél op straat te liggen. Na een brand, schietpartij, vermissing of wat dan ook is er online binnen no-time informatie te vinden over de slachtoffers, de vermoedelijke dader(s) en wordt er volop gespeculeerd over de oorzaken. Binnen no-time is iemand psychotisch, drugsverslaafd of alcoholist, is er al langer tijd sprake van zorgen of overlast en hebben instanties niets gedaan. Dat is in het kort waar de commentaren na een calamiteit vaak over gaan. Ondertussen liggen er gegevens (waar en onwaar) over een persoon gewoon op straat en zijn de oordelen al geveld. Dat je dan als professional ‘geen commentaar’ kunt geven, is soms heel frustrerend. Want wat als wat ze online roepen niet overeenkomt met wat jij als organisatie weet? Je kunt er niets over zeggen. En ondertussen wordt iets of iemand in de media al veroordeeld. Wat een rechter ook gaat bepalen; het kwaad is al online aangericht.

To talk or not to talk?
De vraag die ik mezelf als communicatieprofessional bijna dagelijks stel. Niet alleen omdat ik soms te veel praat. Nee, vooral omdat ik afweeg wat de toegevoegde waarde is van dat wat ik wil zeggen (mondeling of geschreven). Ik weet dat het een illusie is om te denken dat meningen en commentaren gaan verdwijnen. Natuurlijk niet. Dit blog is er een voorbeeld van 🙂 . Hilversum heeft bestaansrecht dankzij commentaren. De vele talkshows en shownieuws-achtige programma’s zijn het dagelijkse bewijs van de (geldelijke) waarde (en het gevaar) van commentaar geven.

Geen commentaar
Waar eerder commentaar geven ging om het geven van een toelichting of verklaring, gaat het nu steeds vaker om het uiten van een (ongezouten) mening, een oordeel of kritiek op een ander. De reactie ‘geen commentaar’ is (richting de media) misschien niet de juiste reactie, maar in deze tijd wens ik dat meer mensen kiezen om ‘geen commentaar’ te leveren. Zeg gewoon netjes dat het niet aan jou is om hier iets over te zeggen. En stel jezelf de vraag of jouw commentaar op die post op FB, Twitter of waar dan ook iets toevoegt…. #weesliefvoorelkaar #reactiesopdezeblogmogenwel